Diş Taşı (Tartar): Oluşumunu Önlemek İçin 8 İpucu

Diş taşı, yani bilinen diğer adıyla tartar nedir, neden olur, nasıl oluşur hiç merak ettiniz mi? Peki ya toplumun %68inde görüldüğünü söylesek!

Dişlerinizi düzenli olarak fırçalıyorsunuz, diş ipi kullanıyorsunuz, ağız yıkama solüsyonları artık elinizden düşmüyor ama tartar birikimini önleyemiyorsunuz.

Nasıl bir his olduğunu iyi biliyorum. Gerçekten de öyle!

Neyse ki bu birikimi ve diş taşı zararlarını azaltacak bazı yöntemler mevcut. İlerleyen satırlarda bu ipuçlarını bulacaksınız.

Diş Taşı Nedir?

Tartarın yapısı incelendiğinde temel olarak şu maddeleri içerir:

  • Hidroksiapatit
  • Protein ve mineraller
  • Karbonhidratlar
  • Mikroorganizma ve doku kalıntıları

Neden Olur?

Tartar birikimi özellikle alt ön keser dişlerin dil tarafındaki yüzeylerde ve üst çenede azı dişlerin yanağa bakan yüzeylerinde görülür.

Bunun sebebi, tükrük bezi kanallarının bu bölgelerde ağza açılmasıdır. Tükürük; ağız sağlığının korunmasında ve sindirim üzerinde önemli fonksiyonlara sahiptir.

Diş taşı oluşumunun nedeni; tükürüğün içerisindeki inorganik maddelerin; dişlerin üzerindeki bakteri plağına yapışarak birikmesidir. Bu birikintiler 24-72 saat gibi bir sürede kimyasal reaksiyona girerek sertleşir ve tartar oluşumu meydana gelir.

Bu bakteri plağı, tartar oluşumunun yanında çürük ve diş eti problemleri gibi diğer pek çok hastalığında önemli etkenlerindendir.

Yine mi bakteriler?

Evet! Bakteri plağı olmaz ise tartarda oluşmaz. Peki, ama neden ağzımızda bakteri var?

Cevabi basit! Çünkü onlara ihtiyacımız var.

Nasıl Oluşur?

Dişlerinize evde çok çok iyi baksanız, ağız hijyeni için onlarca ürün kullansanız bile ağzınızda yine bakteri var ve olmaya devam edecek.

Sadece yeni doğmuş bebeklerin ağız mukozaları sterildir. Doğumdan sonraki 4-12 saatlik dönemde ağız florasının ilk bakterisi olan Streptokokus viridans yerleşir ve ömür boyu ağız florasında yer alır.

Dişlerin çıkması ile birlikte bu bakteri sayısı giderek artar. Ağız içerisinde bulunan bu normal flora vücut için yararlıdır, ve vücudumuzda herhangi bir hastalığa neden olmazlar.

Tükürük, yiyecek ve içecekler ile birleştiğinde sıklıkla diş ve diş etinin birleştiği bölgelerde oldukça yapışkan bakteri birikintileri oluşturur.

Bakteri plağı adı verilen bu ince film tabakası; yumuşak, renksiz yada soluk sarı renkte ve oldukça yapışkandır.

Peki diş taşı nasıl oluşur:

  1. Dişlerinizi fırçaladıktan yaklaşık dört saat sonra, dişler üzerinde yoğun kıvamlı bir film tabakası oluşur, ancak bakteri içermez.
  2. Yiyecekler, ağız içerisindeki bakterilerin çoğalmasının ana nedenidir. Bu bakteriler, bu ince tükürük tabakasını ıslatarak, yapışkanlığını artırır.
  3. Zamanla bu plakta bakterilerin birikmesi ile bakteri plağı oluşur.
  4. Oluşan bu bakteri plağı temizlenmez ise, 9-10 gün içerisinde mineralleşmeye başlar.

Tartar bir defa oluştuktan sonra sadece bir diş hekimi tarafından çıkarılabilir.

Çünkü yapışan bu taşları çıkarmak için özel uçlu ultrasonik yada manuel el aletlerine ve bir çift ekstra göze ihtiyaç vardır.

Tartardan kurtulmanın en kolay yolu, oluşumunu ve birikimini azaltmaktır.

Diş Taşı Zararları Nelerdir

Diş taşı, periodontal hastalıkların yani diş eti iltihabının temelini oluşturur. Dişlerin görünür yüzeyinde oluşan tartarlar, zamanla çoğalarak diş etinin altına doğru birikmeye başlarlar.

Diş ve diş eti birleşme kısmında biriken bu kalıntılar, yüzeye daha fazla bakteri birikerek çoğalması için uygun zemin oluşturur.

Plak üzerine bağlanan bakteriler, günümüzde en yaygın diş kaybı nedeni olan diş eti iltihabı, yani periodontitise neden olabilir.

Tartar Birikimini Nasıl Azaltabilirsiniz?

  1. Günde iki kez ve en az 2-3 dakika olmak üzere dişlerinizi düzenli olarak fırçalayın. Günde iki defa 30-40 saniye diş fırçalamak bakteri plağını uzaklaştırmaz ve taş oluşumunu engellemez.
  2. Dişlerinizi fırçalarken, özellikle üst azı bölgesine ve alt ön dişlerin dil yüzeylerine ekstra önem gösterin. Fırçalanmayan yüzey kalmadığından emin olun.
  3. Mutlaka yumuşak uçlu bir diş fırçası kullanın. Çıkarmak istediğimizin ince yapışkan bir film tabakası olduğunu unutmayın. Dişler üzerindeki diş taşı birikintilerini diş fırçası ile çıkarmaya çalışmak dişlerinize zarar verebilir.
  4. Yapılan araştırmalar elektrikli diş fırçalarının, manuel diş fırçalarına göre plaklardan kurtulma noktasında daha etkin olduğu göstermiştir. Hangi markayı kullanırsanız kullanın, geçerli onay belgesine sahip olduğundan emin olun.
  5. İp, İp, İp! Diş fırçası kullanmakta ne kadar usta olursanız olun, ne kadar özenli fırçalarsanız fırçalayın dişler arasındaki bölgeleri temizlemenin tek ve yegane yolu diş ipidir.
  6. Günlük olarak antiseptik ağız yıkama solüsyonları kullanabilirsiniz.
  7. Diyetinize dikkat edin. Bakteri plağı genellikle şekerli ve nişasta içeren gıdalar neticesinde oluşur. Her yemek yediğinizde, bakterileride beslediğinizi unutmayın.
  8. Sigara kullanıyorsanız eğer, bırakın. Yapılan araştırmalarda, sigara içen bireylerde tartar gelişiminin daha fazla olduğu ortaya çıkmıştır.
  9. Diş hekiminizi düzenli olarak her 6 ayda bir ziyaret edin. Düzenli diş hekimi ziyaretleri sizi bakteri plağının neden olduğu problemlere karşı korur.

Evde diş taşı nasıl temizlenir?

Evde diş taşı temizlenmez! Google araması yaptığınızda onlarca evde kolay temizleme yöntemleri, püf noktaları vs şeklinde sayfalarla karşılaşırsınız.

Ancak hiç bir yöntem, diş hekiminizin yapacağı profesyonel diş temizliğinin yerini tutmaz. Peki neden? Açıklayalım..

Banyonuzdaki baskülü yada lavabonuzun kenarlarındaki kireçleri düşünün.

Bir kireç çözücü kullanmadan yada elinize sivri uçlu bir alet alıp kazımadan bu lekelerden kurtulmanız mümkün mü? Değil..

Sizce de bir ağız gargarasının, kimyasal bir bileşen olmadan tartarı ortadan kaldırması mantıksız değil mi?

Bunun yanında evde iğne, saatçi tornavidası yada kullandığınız başka bir alet ile, diş ve diş etlerinize zarar vermeden dişlerinizin tüm yüzeylerine ulaşmanız mümkün değil.

Bu makalemizde diş taşı nedir, neden olur, nasıl oluşur ve zararları nelerdir açıklamaya çalıştık. Sanırım, artık önlem almamız daha kolay olacaktır.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın!
Lütfen isminizi bu alana yazın

Popüler İçerikler

Benzer İçerikler