Bruksizm (Diş Gıcırdatma)

Bruksizm modern toplumların yaklaşık olarak %8’ini etkileyen bir rahatsızlıktır. Belki siz de dişlerinizi geceleri dişlerinizi gıcırdatıyorsunuz ve toplumun büyük çoğunluğunda olduğu gibi farkında bile değilsiniz! Bu makale de diş gıcırdatma veya diş sıkma olarakta bilinen ve çocuklarda dahi görülebilen bruksizm nedir, belirtileri ve nedenleri nelerdir, tedavisinde botoks ve dişlik uygulamaları ile bruksizm egzersizleri hakkında bilgiler bulunmaktadır.

Bruksizm (Diş Gıcırdatma) Nedir?

Bruksizm (diş gıcırdatma veya sıkma olarakta bilinir); kişiden kişiye göre farklı derecelerde olmak üzere dişlerin olağandan daha fazla sıkılması veya gıcırdatılmasıdır. Diş sıkmanın hafif formu genellikle çok belirti vermemesine karşın, şiddetli vakalarda çene problemleri, baş ağrısı, diş eti problemleri ve dişlerin aşınması gibi sonuçlara neden olabilmektedir. Bruksizm gündüz ve gece türü (nocturnal) olmak üzere sınıflandırılabilir. Gece türü diş gıcırdatma problemi olan bireyler genellikle uykularında dişlerini gıcırdattığının farkında değildirler.

Bruksizm Belirtileri Nelerdir?

Gündüz yada gece dişlerin gıcırdatılması yada kenetlenmesi – Bazı bireyler; geceleri partnerinin diş gıcırdatma sesinden uyandığını belirtmektedir.

  • Eklem ağrısı – Diş gıcırdatma çeneyi çevreleyen kaslarda gerginlik, kasılma ile çene eklemlerinde ağrıya neden olabilir. Bazı kişilerde stres ve diş sıkma gibi nedenlerle çene kaslarının daha belirgin ve şiş olduğuna dikkat edin. Diş gıcırdatmanın bir sonucu olarak sabah uyandığınızda çenenizi çok yorgun hissedebilirsiniz. Diş gıcırdatmanın sürekli olması çene ekleminde bir takım problemler ortaya çıkmasına sebep olabilir.
  • Baş ve kulak ağrısı – Çene eklemi çevresinde meydana gelen gerginlik kişiyi zayıf düşüren baş ağrısı veya eklem ağrısına neden olabilir.
  • Aşınmış dişler – Diş gıcırdatma diş minesinin zarar görmesine bağlı olarak dişlerde ağrı ve hassasiyete neden olabilir. Aynı zamanda aşınmış dişler; estetik problemlerde ortaya çıkarabilir. Şiddetli bruksizme sahip bireylerde genellikle diş boyları kısalmıştır.
  • Diş ağrısı veya hassasiyeti – Bruksizm hastalığı sonucu devamlı uygulanan yüksek basınç; diş minesini aşındırarak dişleri dış etkenlere karşı zayıf hale getirir. Dişlerinizde belirli bölgelerin hassas olması, soğuk veya sıcak yiyeceklerde ağrıması diş gıcırdatmanın bir sonucu olarak ortaya çıkabilir.
  • Yanakta pürüzlülük – Diş sıkma problemi olan bireylerde genelde yanak iç kısımları gıcırdatma esnasında yanak dokusunun zarar görmesine bağlı olarak daha pürüzlü olabilmektedir.

Bruksizm Nedenleri Nelerdir?

Bruksizm pek çok sebep ve nedenleri olan bir problem olduğu için kişiye özel olarak değerlendirilmelidir. Bir çok durumda doktor yada diş hekimi diş gıcırdatmanın nedenini tespit edemez. Ancak en yaygın diş sıkma nedenleri şunlardır:

  • Anksiyete bozuklukları
  • Stres ve gerginlik
  • Agresif bireyler yada agresif psikolojik bozukluğu olan bireyler
  • Boks ve halter gibi agresif sporlar ile uğraşılması
  • Diş gıcırdatma bazen ilaçların yan etkisi olarak ortaya çıkabilir
  • Uyku apnesi gibi uyku düzeni problemleri yada uyku düzeni değişiklikleri
  • Parkinson hastalığı gibi rahatsızlıklar
  • Kafeinli içecekler veya alkol tüketiminin fazla olması

Bruksizm Tanı ve Tedavisinde Teşhis Nasıl Konur?

Bruksizm hastalığı genellikle bireylerin çevresindeki kişiler tarafından yada düzenli diş hekimi muayeneleri esnasında diş hekiminiz tarafından teşhis edilebilmektedir. Diş hekiminizin görebileceği belirtiler şunlardır:

  • Dişler üzerindeki temas noktalarının düzleşmesi ve minenin aşınmış olması
  • Dişlerde çatlak yada kırık olması
  • Artmış diş hassasiyeti
  • Kron ve köprü protezlerin zarar görmesi
  • Eklem veya baş ağrısı
  • Çene kaslarında gerginlik ve yorgunluk
  • Yanak iç yüzeylerinin aşınması yada pürüzlü olması

Diş Gıcırdatma Nasıl Geçer?

Diş sıkma; pek çok faktöre bağlı olabilen bir rahatsızlıktır ve tedavisinde diş gıcırdatma sebebinin bilinmesi çok önemlidir. Diş hekiminizin uygulayacağı tedavi dişlerinizi sık-A-mamanıza yönelik olacaktır ancak bruksizmin en etkili tedavisi sebep olan etkenin tespit edilmesi ve ortadan kaldırılmasıdır.

Stres ve davranış bozuklukları terapisi –  Eğer herhangi bir anksiyete bozukluğu yada agresif, saldırgan bir yapınız var ise pskiyatride uygun olan psikolojik tedavi ve antidepresan ilaçlar ile bu durumun ortadan kaldırılması yada azaltılması bruksizm tedavisinin ilk basamağı olacaktır.

Gece plağı ya da splint tedavisi – Pek çok diş hekimi diş gıcırdatma problemleri için size özel bruksizm dişlik adı verilen bir plak /splint hazırlayacak ve bunu gece uyurken ağzınıza takmanızı isteyecektir. Geceleyin takacağınız bu plaklar dişlerinizin birbiri ile temas etmesini engelleyecek ve diş sıkmanın oluşturabileceği yan etkileri ortadan kaldıracaktır. Ancak unutulmaması gereken bu splint vasıtası ile dişlerinizi sıkmaya devam edeceğiniz ancak sıkamayacağınızdır.

Diş tedavileri – Bazı durumlarda dişlerin kapanış ilişkilerinin yeniden düzenlenmesi çene eklemi ağrılarını ortadan kaldırabilmektedir. Bu tedaviyi uygulayabilmek için diş hekiminiz ideal kapanışınız ve uyumsuzluklarını teşhis edebilmek için T-tarama teknolojisini kullanabilir. Ayrıca aşınmış dişlerin kron kaplama ile restorasyonu hassasiyet problemleri ve estetik sorunları ortadan kaldırılmasına yardımcı olabilir

İlaçlar – Bruksizm ilaç tedavisi ile çok nadir olarak giderilebilir ancak bazı durumlarda kas gevşetici ve botoks diş gıcırdatma tedavisinde kullanılmaktadır.

Bruksizm Botoksu

Diş gıcırdatma tedavisinde; Botoks olarak bilinen Botolinum Toksin Tip A ile uygulanan tedavilerde baş ve çene ağrısı ile birlikte diş gıcırdatmanın neden olduğu diğer bazı rahatsızlıklar büyük oranda azaltılabilmektedir.

Son zamanlarda yapılan bazı klinik çalışmalarda; botulinum toksinin uygulamasının aşırı kas aktivitesini ve spastisiteyi engellemek ve tedavi etmek açısından ideal bir tedavi seçeneği olduğu kanıtlanmıştır. Bruksizm hastalığında kullanılan ilaç tedavisi ve dişlik uygulamaları problemin nedenine yönelik değildir. Dişlikler; geceleri dişlerini gıcırdatan hastalarda, doğal dişleri başarıyla koruyabilirken, ortaya çıkan ağır vb yan etkileri gidermekte oldukça etkisizdirler. 

Diş Sıkma Tedavisinde Botoks Nasıl Uygulanır?

Bruksizm botoks uygulamalarında; çeneyi hareket ettiren ve massaster adı verilen büyük kasa oldukça küçük dozlarda botulinum toksini enjekte edilir. Enjekte edilen botoks, dişlerin istemsiz olarak sıkılmasını ve çene kasının anormal baskısını sınırlar. Masseter kasına yapılan botoks uygulamaları sonucu yüz şeklinde değişiklik veya çiğneme fonksiyonlarında zayıflama görülmez. 

Ayrıca dişlari sıkmak çene ve çevre dokuları ciddi oranda etkileyen bir rahatsızlık olduğu için baş ve çene ekleminde oluşan ağrılarda azaltılmalıdır. 

Botoks uygulamalarında uygulanan ilacın etkinliği tipik olarak 3 ile 4 ay arasında sürer. Bruksizm botoks fiyatları ise enjekte edilen ilaç miktarına göre değişmektedir.

Bruksizm Egzersizleri

Diş gıcırdatma tedavisine yardımcı olarak şu egzersizleri uygulayabilirsiniz:

  • Dilinizi üst ön dişlerin arkasına koyun: Üst damak ile ön dişlerin tam birleşme noktasına dil ucunuzu getirin ve damağa doğru dilinize kuvvet uygulayarak “nnnnnnnn” sesi çıkarın. Uyanık olduğunuz dönemdeki diş gıcırdatma alışkanlığını önleyebilecek olan bu yöntem çenelerin sıkışmasını engeller. Ne kadar sık tekrarlarsanız sizin için o kadar yararlı olur.
  • Sık Sık Esneyin: Tıpkı spor yaptıktan sonra nasıl esneme egzersizleri yaparak hasları rahatlatıyorsak, bruksizm egzersizlerinde de esnemek çene kaslarını rahatlatır ve ağrınızı azaltmaya yardımcı olur. Esneme hareketini arka arkaya 10 defa yapabilirsiniz.
  • Ilık su ile masaj yapın: Çenenizin her iki köşesinde dışarıdan parmak ucunla dairesel masajlar yapın. Kaslar arasında oluşan nodüllerin azaltılmasında yararlı olan bu yöntemi her duş aldığınızda tekrarlayın.
  • Omuz egzersizleri yapın: Omzunuzu önce yukarıya, sonra geriye doğru döndürerek dairesel hareketi tamamlayın. Omuzlarınız ne kadar gevşek olursa, diş gıcırdatmaya da o kadar az meyilli olursunuz. Oturarak veya ayakta iken yapabileceğiniz bu egzersizi omuzlarınız gevşeyene ve kendinizi rahatlamış hissedene kadar yapın. 
  • Boyun egzersizleri yapın: Başınız düz pozisyondayken; içinizden yavaş yavaş sayarak göğsünüze doğru eğin ve 10a ulaştığınızda göğsünüze çeneniz değimiş olsun.Aynı hareketin tersini yine 10 a kadar sayarak yapın ve başınızı normal pozisyonuna geri döndürün. Gözlerinizi kapatmanız ve gerilimi azaltarak rahatlamaya odaklanmanız gevşemenize yardımcı olacaktır.
  • Yoga ve meditasyon: Diş sıkmanın temel kaynağı stres olduğu için, iç huzurunuzu artıracak ve stresinizi azaltacak uygulamalar hastalığın tedavisinde oldukça önemli etkiye sahiptir.

Bruskizm tedavisi ve egzersizleri ile ilgi yorum ve görüşlerinizi bizimle paylaşabilirsiniz.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın!
Lütfen isminizi bu alana yazın

Popüler İçerikler

Benzer İçerikler